Ол болашақта химиялық инженер немесе мұғалім болғысы келеді
Жуырда Ақтауда химия және информатика пәндерінен өткен республикалық олимпиаданың жабылу рәсімінде орын алған оқиға мыңдаған адамды бей-жай қалдырмады. Тараз қаласындағы Айша бибі атындағы дарынды қыздарға арналған лицейдің оқушысы Айша Ибрагимова хаттамада қате кеткенін байқап, күміс медальдан өз еркімен бас тартты. Ол қазылар алқасына өзіне лайықты баллдан артық ұпай берілгенін хабарлады. Нәтижесінде күмістің орнына қола жүлде алғанымен, көпшіліктің құрметіне бөленді. Qaz365.kz порталына берген сұхбатында Айша бұл қадамға не үшін барғанын, химияға деген сүйіспеншілігі мен армандары жайында әңгімеледі.
«Балалық шақтан бастап тәжірибелерге қызығатынмын»
– Мен Ибрагимова Айша, Тараздағы Айша бибі атындағы «Білім-инновация» лицейінің 10-сынып оқушысымын. Химияға деген қызығушылығым 7-сыныптан басталды. Бұл пәнмен айналысып жүргеніме төрт жыл болды. Бастапқыда лицейге келгенде маған физика да, химия да ұнайтын, бірақ тәжірибелердің көптігі үшін химия қызығырақ көрінді. Бірдеңені араластырып, реакциясын бақылау әрдайым қызықтыратын. Бұл қызығушылығым бала кезімнен бар деп ойлаймын.
Бала күнімде ас содасын сусабынмен немесе ыдыс жуу сұйықтығымен араластырып, түрлі тәжірибелер жасап жүретінмін. Бірде соданы сусабынмен қосып, бетіме жағып алғаным есімде. Оның сода екенін білмегендіктен, қоспа қатып қалып, жуылмай қойған. Тағы бір оқиға есімде: анам сірке суы мен соданы араластырғанда, қатты реакция жүріп, маған «Қолыңды тигізбе, күйіп қаласың» деп ескерткен. Бірақ маған бақылау қызығырақ еді.
«Химиялық реакциялар мен тәжірибелер – ең сүйікті бөлімім»
– Химия сабақтарында көбіне теория мен теңдеулерді оқытамыз. Ал олимпиадаларда міндетті түрде эксперименттік тур бар. Бұл – менің ең сүйікті кезеңім. Мәселен, 9-сыныпта бізге алты белгісіз зат берілді, оларды химиялық реакциялар арқылы анықтау керек болды: қайсысы тұнба түзеді, қайсысы газ бөледі, қайсысында тотығу жүреді. Бұл өте қызықты процесс!
Соңғы республикалық олимпиадада қола медальға ие болдым – бұл менің бүгінгі күнге дейінгі ең үлкен жетістігім. Олимпиадаға жету үшін алдымен аудандық, кейін облыстық кезеңдерден өту керек болды. Барлық кезеңдерден сүрінбей өттім.
«Қателікті байқап, үнсіз қала алмадым»
– Олимпиаданың екінші турында хаттамалар жарияланды. Маған 12 балл қойылған екен – бұл күміс медальға тең нәтиже. Бірақ бірінші турда бір тапсырма өте қарапайым болған. Тек менің ғана осыншама жоғары балл алғаным мені таңғалдырды. Мұқият қарап шықсам, маған осы есеп бойынша 10,12 балл қойылыпты, ал оның ең жоғарғы шегі 8 балл болатын. Яғни, маған артық ұпай есептеліп кеткен.
Ұзақ ойландым: айту керек пе, жоқ па? Бәлкім, байқамай қалар? Бірақ лайықты емес медаль алу ойы мені мазалады. Сол себепті апелляцияға барып, бар шындықты айтуға бел будым.
Апелляцияға барғанымда, қазылар алқасы бұл тапсырмаға қатысты мәселені байқап үлгерген екен. Олар менен: «Сен сол қызсың ба?» – деп сұрады. Мен басымды изедім. Олар ұпайларды қайта есептейтінін айтты. Мен залдан шыққанда, бойым жеңілдеп қалғандай болды. Мұғалімдерім: «Жарайсың, дұрыс жасадың», – деп қолдау білдірді. Әкем болса, алғашында: «Мүмкін, есептеуде қате кеткен шығар», – деп мені жұбатуға тырысты. Бірақ мен бәрін дәлелдегеннен кейін: «Сен дұрыс шешім қабылдадың, сен үшін мақтанамын», – деді.
«Адалдық – отбасым үйреткен ең басты құндылық»
– Менің ойымша, адалдық – отбасынан қалыптасатын қасиет. Бала күнімнен «Бөтеннің затын алма», «Әділетсіз болма» деп үйретті. Мектебімізде «Құндылықтар апталығы» өтеді, онда адалдық, еңбекқорлық, әділеттілік тақырыптары талқыланады. Мен ұстаздарыма ризамын – олар тек пәндерді ғана емес, маңызды өмірлік қағидаларды да үйретті.
«Химиялық инженер немесе мұғалім болғым келеді»
– Әлі нақты шешкен жоқпын, химиялық инженер боламын ба, әлде мұғалім бе? Мүмкін, алдымен Гонконгта білім алып, кейін Қазақстанға оралып, мұғалімдік жолды таңдармын. Маған сабақ беру өте қызықты. Бұл шешімге ұстаздарым да әсер еткен сияқты – олар өте қамқор әрі мейірімді. Мен де сондай болғым келеді.
«Күн сайын сүйікті ісіңмен айналысу – табыстың кілті»
– Бір жетістікке жету үшін күн сайын аз да болса, сол іспен айналысу қажет. Біздің мектепте таңертең телефондарды жинап алады, кешке ғана қайтарамыз. Ата-анам бұған үйреніп кетті – сабақ уақытында мені мазаламайды. Кейде 30 минут оқысам, кейде 2-3 сағатымды арнаймын, әсіресе демалыс күндері. Қазір IELTS емтиханына дайындалуды жоспарлап жүрмін, себебі шетелде оқығым келеді.
Ең маңыздысы – олимпиадаларға, дайындық лагерлеріне қатысып, өзіңнің мықты және осал тұстарыңды білу. Бәсекелестік адамды шыңдайды.
«Мен үшін бастысы – ар-ожданымның таза болуы»
– Әрине, бәрін сол күйінде қалдырып, күміс медаль алуға да болатын еді. Бірақ оның менікі емес екенін білер едім. Ал қазір ар-ұжданым таза. Бұл – нағыз алтын!
Бұған дейін Qaz365.kz порталы Айшаның олимпиада хаттамасындағы қатені байқап, қазылар алқасына өз еркімен хабар бергенін жазған болатын. Оның бұл әрекеті көпшіліктің ризашылығына бөленіп, әлеуметтік желілерде қызу талқыланды.