“Советтер өлмейді, Лениндер қалады”: СҚО-да атауларды қазақшалауға неге тосқауыл қойылды

Qaz365.kz редакциясы

2024 жылы ономастика неге тоқтады

Фото: nege.kz

Солтүстік Қазақстан облысында тәуелсіздік жылдарында он аудан, бір қала, 17 ауылдық округ, 66 ауыл және 802 көшенің атауы өзгертілді. Бұл туралы облыс әкімінің баспасөз қызметі Qaz365.kz порталының ресми сауалына берген жауабында жазды.

Кең ауқымды өзгерістер

«СҚО-да 10 ауданның тарихи атауы қалпына келтірілді. Атап айтқанда, Володар – Айыртау, Ленин – Есіл, Бескөл – Қызылжар, Ленин – Ақжар, Красноармейск – Тайынша, Қызылту – Уәлиханов, Совет – Аққайың, Сергеев – Шал ақын, Булаев – Мағжан Жұмабаев, Целинный – Ғабит Мүсірепов болып өзгертілді. Сонымен қатар, 1 қала, 17 ауылдық округ, 66 ауыл және 802 көшенің атауы жаңартылды», – делінген ресми ақпаратта.

2023 жылы өңірде 144 көше атауы ауыстырылды. Оның ішінде Ақжар мен Тайынша аудандарында – 22, Есілде – 20, Қызылжарда – 16, Шал ақын ауданында – 14, Айыртауда – 10, Жамбыл мен Аққайың аудандарында – 9, Мамлют ауданында – 4, Ғабит Мүсірепов және Уәлиханов аудандарында – 1, Петропавл қаласында 16 көшенің атауы өзгерді.

2024 жылы ономастика неге тоқтады

Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің баспасөз қызметінің мәліметінше, 2024 жылы Мәдениет және ақпарат министрлігінің тапсырмасына сәйкес, облыстық ономастика комиссиясының қызметі уақытша тоқтатылған.

Жергілікті атқарушы органдар ономастикалық жұмыстарды жүргізу барысында «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Заңды, «Қазақстан Республикасындағы ономастикалық жұмыстарды ұйымдастырудың әдістемелік ұсынымдарын», сондай-ақ тарихи тұлғалар, дәстүрлі атаулар және тарихи жер-су атаулары тізімдерін басшылыққа алады. 

«Аймақта тарихи атауларды қалпына келтіруге басымдық берілуде. 1993-2023 жылдар аралығында қайта аталған 66 елді мекеннің 21-і тарихи атауына оралды. 2022-2023 жылдары өңірде 281 көше атауы өзгертіліп, олардың 137-сі белгілі тарихи тұлғалардың есімімен аталды. Олардың қатарында Абылай хан, Қожаберген жырау, Абай, Жамбыл, Бауыржан Момышұлы, Рақымжан Қошқарбаев, Әлия Молдағұлова, Мәншүк Мәметова, Әлихан Бөкейхан, Дінмұхаммед Қонаев, Ыбырай Алтынсарин, Шоқан Уәлиханов, Ғабит Мүсірепов, Сәбит Мұқанов, Мағжан Жұмабаев, Ақан сері, Еркін Әуелбеков және басқа да көрнекті тұлғалар бар», - дейді баспасөз қызметі.

Еске салсақ, жақында Мәжіліс депутаты Жигули Дайрабаевтың Солтүстік Қазақстан облысындағы ауылдардың, елдімекендердің атауы қазақ тілінде болмағанын ашық айтқаны қоғамда біраз талқыланған еді.