Қазақстанның 11 қаласында, соның ішінде Алматы, Өскемен, Қарағанды, Теміртау және Ақтөбеде ауаның ластану деңгейі тұрақты түрде жоғары болып тұр. Экология министрлігі бұл мәселені шешу үшін 2026-2028 жылдарға арналған жаңа ережелер әзірлеуді тапсырды, деп хабарлайды Qaz365.kz.
Көлік қозғалысына шектеу
Министрлік Қытай астанасы Пекиннің сәтті тәжірибесін негізге ала отырып, қолайсыз метеорологиялық жағдайлар кезінде көліктердің жүруін «жұп-тақ күн» жүйесімен реттеуді ұсынды:
Көлік нөмірі жұп санмен аяқталса — күнтізбедегі жұп күндері ғана жүруге рұқсат;
Көлік нөмірі тақ санмен аяқталса — тек тақ күндері шығуға болады.
Бұл шара Алматы сияқты зиянды қалдықтардың 60%-ы көліктен шығатын қалалар үшін өте өзекті.
Басқа да маңызды шектеулер
Министрлік ауа сапасын жақсарту үшін мынадай қосымша шараларды ұсынды:
Бизнеске тыйым: Дәмханалар, мейрамханалар мен шағын қазандықтарда көмір мен отын пайдалануға тыйым салу;
Эко-көлік: Қоғамдық көліктер мен таксилерді толықтай газға немесе электр қуатына көшіру;
Жеке сектор: Үйлерді газдандыруды субсидиялау және орталық жылыту жүйесіне қосуды ынталандыру;
«Жасыл белдеулер»: Өндірістік аймақтардың айналасында ауаны табиғи сүзгіден өткізетін орман алқаптарын құру.
Неліктен бұл маңызды?
Зерттеулер көрсеткендей, ауаның ластануына тек ірі зауыттар емес, көліктер мен жеке үйлердегі шағын қазандықтар да үлкен әсер етеді. Мысалы, Алматыда қалдықтардың 12%-дан астамы жеке сектордың үлесінде.