Спикерлер когнитивті дағдылардың деградацияға ұшырау қаупіне ерекше назар аударды
Елордада «AI91: Жасанды интеллект әлеміндегі менеджмент және оқыту» атты мектеп директорларының бірінші республикалық форумы қорытындыланды, деп хабарлайды Qaz365.kz.
Іс-шара 300-ден астам оқу орнының басшылары мен EdTech саласындағы жетекші сарапшылардың басын қосқан ұлттық білім берудің болашағын талқылайтын негізгі алаңға айналды.
Форумның басты лейтмотиві – классикалық мектепті алгоритмдер дәуіріне бейімдеу: адамның ойлау тереңдігін жоғалтпай, оқыту жүйесін қалай трансформациялау керек деген сұрақ болды.
Стратегиялық таңдау: бейімделу немесе ұрпақтан айырылу
Пленарлық отырыста EdCrunch экожүйесінің негізін қалаушы, құрметті профессор Нұрлан Қиясовтың баяндамасы ең резонансты мәлімдемелердің бірі болды. Ол қатысушыларға нақты таңдау жасау керектігін айтты: «Мектеп құрылтайшысы мен директорының таңдауы қарапайым: мектепті ЖИ-ге бейімдеу немесе тұтас бір ұрпақтан айырылу ма?». Сарапшының пікірінше, ЖИ – бұл жай ғана жеке өнім емес, электр энергиясы немесе интернет секілді жаңа «инфрақұрылым».
«ЖИ-сіз білім беру бүгінгі күні адамдарды өткен шаққа дайындайды. ЖИ-сіз экономика бәсекеге қабілетсіз болады, ал мемлекеттік аппарат оның көмегінсіз қағазбастылық пен келісу жұмыстарына көміледі», – деп атап өтті Нұрлан Қиясов.
«Когнитивті қарыз» қаупі және жаңа дидактика
Спикерлер когнитивті дағдылардың деградацияға ұшырау қаупіне ерекше назар аударды. «TALAP» қолданбалы зерттеулер орталығының жетекшісі Рахым Ошақбаев «когнитивті қарыздың» қалыптасу қаупі туралы ескертті – бұл мидың қуат үнемдеу режиміне өтуі, яғни идеяларды генерациялауға жауапты нейрондық жолдардың нейрожелілерге тапсырма беру салдарынан пайдаланылмай қалуы.
Бұл кедергіні жеңу үшін сарапшылар бағалау тәсілін түбегейлі өзгертуді ұсынды. Егер ЖИ тапсырманы оқушыдан жылдам орындайтын болса, онда мұндай тапсырма миды дамытуды тоқтатады. Білім берудің құндылығы енді дұрыс жауапты білуде емес, машина ұсынған нұсқаларды сыни тұрғыдан талдау, тексеру және толықтыру қабілетіне ауысады.
Мұғалім – цифрлық әлемдегі мағыналар архитекторы
ҚР Оқу-ағарту бірінші вице-министрі Майра Мелдебекова ЖИ цифрландыру процесінің қисынды жалғасы екенін атап өтті. Бүгінгі басты міндет — педагогтерді бюрократиялық рутинадан босатып, олардың оқушылардың функционалдық сауаттылығы мен шығармашылық әлеуетін дамытуға көбірек көңіл бөлуіне жағдай жасау.
Өз кезегінде, «Сберобразование» академиялық жетекшісі Павел Сергоманов ЖИ-ді когнитивті-коммуникациялық технология ретінде қарастыруды ұсынды. Ол «аударылған сынып» моделін таныстырды: бұл модель бойынша теорияны ЖИ-мен диалог арқылы үйде меңгеріп, мектеп уақытын тірі пікірталас пен ұжымдық рефлексияға арнау қажет.
Еңбек нарығы және «шыншылдық сынағы»
ҚР Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі бірінші вице-министрі Ростислав Коняшкин еңбек нарығындағы өзгерістерге тоқталды.
«ЖИ адамдарды алмастырмайды, бірақ ЖИ-ді қолдана білетін адамдар оны қолданбайтындарды алмастырады», – деді ол.
Кез келген үй тапсырмасы «шыншылдық сынағына» айналған жағдайда, промпт-инженерия дағдысы (тапсырманы дұрыс тұжырымдау) және мұғалім мен оқушы арасындағы терең жеке байланысты сақтау аса маңызды болмақ.
«Алматыкітап баспасының» вице-президенті Гүлнұр Құдайберген осы идеялардың практикалық жүзеге асырылуын көрсетіп, TopIQ.kz платформасындағы оқулықтардың цифрлық экожүйесі мен оқу контентімен өзара әрекеттесу форматын өзгертетін Qamqor ЖИ-ассистентін таныстырды.
Трансформация қорытындысы
Астана қаласы білім басқармасының қолдауымен Amansultan платформасы мен №91 мектеп-гимназиясы ұйымдастырған форум қазақстандық мектептерді дамытудың жаңа стратегиясына негіз қалады. Сарапшылардың басты қорытындысы біреу: мектеп саналы институционалдық трансформация алдында тұр, мұнда технологиялар адамды алмастырмай, оның әлеуетін арттыруы тиіс.
