2026 жылдың алғашқы айында Қазақстанның мемлекеттік бюджетіне салықтық түсімдер бойынша жоспар асыра орындалды. Алайда экономикалық белсенділіктің негізгі индикаторы саналатын қосылған құн салығы (ҚҚС) бойынша көрсеткіштер айтарлықтай төмендеп кеткен, деп хабарлайды Qaz365.kz Қаржы министрлігінің соңғы есебіне сүйене отырып.
Қаңтар айының қорытындысы бойынша бюджетке 941,8 млрд теңге салық түсті. Бұл белгіленген жоспардан (851,3 млрд теңге) 10,6%-ға жоғары.
Корпоративтік табыс салығы (КТС): Бизнес табысынан алынатын бұл салық түрі бойынша 436,4 млрд теңге жиналды. Бұл күтілген межеден 4,2%-ға артық.
Қосылған құн салығы (ҚҚС): Бұл бағытта жағдай күрделірек. Жоспарланған 311,8 млрд теңгенің орнына бюджетке тек 249,9 млрд теңге түсті. Орындалмау көрсеткіші – 19,8%.
Бюджеттің жалпы кірісі (салықтарды, трансферттерді және басқа да түсімдерді қосқанда) 1,27 трлн теңгені құрады. Бұл болжамды көрсеткіштен (1,34 трлн теңге) 5,8%-ға аз.
Төмендеудің бір себебі – Ұлттық қордан алынатын трансферттің азаюы. Жоспар бойынша 400 млрд теңге алынуы тиіс болса, іс жүзінде бюджетке 230 млрд теңге ғана аударылған.
Қаңтар айында бюджет шығыстары да баяу игерілгені байқалады. Мемлекеттік органдар мен бағдарламаларға 1,33 трлн теңге жұмсалды, бұл жоспардан 17,1%-ға аз.
Дәл осы шығындардың төмен болуы бюджет тапшылығының қағаз жүзінде азаюына әсер етті:
Болжанған тапшылық 260 млрд теңге болса, нақты көрсеткіш 60,5 млрд теңгеге дейін төмендеген.
Айта кетейік, жыл басындағы шығындардың баяу игерілуі әдетте мемлекеттік сатып алу процедураларының енді басталуымен байланысты болады. Алайда ҚҚС бойынша 20%-дық алшақтық алдағы айларда бюджеттің кіріс бөлігіне қысым түсіруі мүмкін.
