Kcell соңғы 20 жылдан бері абоненттерін алаяқтықтан қорғау жүйесін жүйелі дамытып келеді
Қазақстан Республикасы Парламентінің депутаттары мен құқық қорғау және бейінді мемлекеттік органдардың өкілдеріне компанияның телефон арқылы жасалатын алаяқтыққа қарсы іс-қимыл және абоненттерді қорғау жөніндегі жүйелі жұмысының нәтижелерін ұсынды, деп хабарлайды Qaz365.kz.
Кездесу кезінде азаматтарды телефон алаяқтарынан қорғауға арналған негізгі тәсілдер таныстырылды. Олардың қатарында алаяқтық белгілерін ерте анықтайтын технологиялар және адамдардың ақшасына қауіп төндіретін күдікті қоңыраулар мен түрлі айла-тәсілдерді жедел тоқтатудың нақты тәртіптері бар. Kcell бұл бағытта 20 жылдан астам уақыттан бері жүйелі жұмыс жүргізіп келеді. Компанияда алаяқтықпен күреске жауапты арнайы бөлім 2004 жылдан бері тәулік бойы қызмет атқарады. Ал алаяқтықты анықтайтын арнайы жүйе 2008 жылы іске қосылып, 2024 жылы толық жаңартылған.
Оператор желісі де бірнеше деңгейде қорғалған. Кіріс қоңыраулар мен SMS хабарламалар абонентке жетпей тұрып, арнайы сүзгіден өтеді. Бұл үшін дауыстық және SMS-қорғау жүйелері қолданылады. 2022 жылдан бастап қазақстандық нөмірлерді бөтен қосымшалар арқылы ауыстыруға жол бермейтін тетіктер іске қосылды. Сонымен қатар заңсыз, жасырын трафикті анықтап, бұғаттауға мүмкіндік беретін тексеру қоңыраулары қолданылып келеді.
Осы жұмыстың нәтижесі де бар. 2025 жылы антифрод-жүйе 66 мыңнан астам күмәнді әрекетті тіркеп, олардың 87 пайызы алаяқтық деп танылды. 2024 жылы шамамен 2,8 миллион күдікті қоңырау тоқтатылса, 2025 жылы мұндай қоңыраулардың саны 2 миллионнан асты.
Абоненттерді қосымша қорғау үшін Кселл желісінде қосымша арқылы қосу қажет болатын алаяқтық нөмірлерді автоматты түрде анықтағыш жұмыс істейді. Дерекқор жеке талдау мен серіктес деректері негізінде күн сайын жаңартылып отырады, бұл кіріс қоңырау келіп түскен кезде пайдаланушыларды арнайы белгімен ескертуге мүмкіндік береді: «Алғым келмейтін қоңырау. Шағымдар бар».
«Телефон алаяқтарымен күрес – баршамыздың ортақ жауапкершілігіміз. Байланыс операторларының, банктер мен мемлекеттік органдардың тығыз өзара әрекеттестігі есебінен ғана азаматтарды қорғаудың тиімді жүйесін құруға болады. Біздің міндетіміз қауіп-қатерге реакция уақытын қысқарту және абоненттердің өздерін цифрлық ортада қауіпсіз сезінуі үшін қолдан келгеннің бәрін жасау», – деді «Kcell» АҚ басқармасының төрағасы Асқар Жамбакин.
Кездесу барысында азаматтардың Қазақстан нөмірлері (SimBox және SimBank) ретінде жаппай қоңырау шалу үшін алаяқтар қолданатын негізгі технологиялардың бірін заңсыз пайдалануға қарсы күреске ерекше назар аударылды. 2024 жылдың қарашасынан бастап «Кселл» АҚ, «Қазақтелеком» АҚ және бірнеше қала прокуратурасы арасында ынтымақтастық туралы меморандум әрекет етіп жатыр. Бірлескен жұмыстың нәтижесі 28 күдікті ұсталып, 49 бірлік SimBox/SimBank жабдықтары тәркіленді. Соңғы резонанстық оқиға 2026 жылдың қаңтарында Алматыда құқық қорғау органдары азаматтарды жаппай алдау үшін SIP-нөмірлерді пайдаланған шетелдік алаяқтық call-орталықтың қызметіне тосқауыл қойған кез болған.
2024 жылдың жазында құрылған ҚР Ұлттық банкінің антифрод орталығы байланыс операторларының, қаржы секторы мен мемлекеттік органдардың күш-жігерін үйлестірудің негізгі алаңына айналды. 2025 жылдың соңында Кселл Антифрод орталығының сұраныстарын өңдеуге қосылып, автоматтандырылған деректер алмасуды енгізуге кірісті. Тиісті келісімге қол қойылды, ал мамандандырылған сервис техникалық баптау аяқталғаннан іске қосылмақ.
